TIRÂŞ / TIRÂŞÎDE

Tezkirelerde sözlük anlamının yanında selef şairlerin şiir ve manalarını yeniden işleme, biçimlendirme ve kullanma usulünü ifade eden edebiyat terimidir; tırâşîde, bu işleme sonunda biçim verilmiş, işlenmiş ve yontulmuş olanı ifade eder.

Yazar: Murat Keklik

MÜSELLEM

Sözlüklerde "teslim edilmiş", "doğruluğu herkesçe kabul edilmiş" anlamlarına gelen; tezkirelerde bir şairin nazım, nesir ya da inşadaki kudretinin şairler ve ehl-i irfan tarafından ittifakla, tartışmasız kabul edildiğini ifade etmek için kullanılan edebiyat terimi.

Yazar: Murat Keklik

DEKÂYIK

Arapça dakîka kelimesinin çoğulu olan dekâyık, sözlüklerde ince anlamlar, ayrıntılar, nükteler ve dikkatli incelemeyle kavranabilen gizli bilgi ve meseleleri; tezkirelerde ise şairin hayal ve mana inceliğini, şiir ve belagat bilgisindeki yetkinliğini, ilmî ve tasavvufi sahalarda konuların örtük ve derin yönlerine vukufunu ifade eden bir terim.

Yazar: Murat Keklik

ESLEM

* Arapça س ل م (s-l-m) kökünden ism-i tafdil kalıbıyla türemiş bir sıfat olan eslem; sözlüklerde "daha en sağlam, daha en doğru, daha en güvenilir" anlamlarına gelmekte olup tezkirelerde bir şairin sözündeki hatasızlığı ve sağlamlığı, tuttuğu edebî ya da fikrî yolun güvenilirliğini en üstün derecede nitelemek için kullanılan bir terimdir.

Yazar: Murat Keklik

PÜR-SÛZ

Yazar: Murat Keklik

RÂSIH

Yazar: Murat Keklik
logo-img