ÂMGÎR

Sözlüklerde “umuma, herkese ait; umumî” anlamındaki Arapça bir sıfat olan ‘âm ile “tutan, tutucu; yayılan, yayıcı” anlamındaki Farsça bir sıfat olan gîr sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuş, “halk arasında yayılmış; insanların geneli tarafından tanınan, bilinen ve tutulan” anlamları verilebilecek; tezkirelerde ise “insanların geneline yayılmış, umumî bir şöhrete kavuşmuş, halk tarafından tutulan, beğenilen, sevilen söz/gazel/şiir” karşılığında kullanılan terim.

Yazar: Zafer Topak

DEKÂYIKNÜKÂT/DEKÂYIKNIKÂT

Arapça “dakîka” ve “nükte” kelimelerinin çoğul şekillerinin birleşmesinden oluşan, “anlaşılması ve çözülmesi güç olan, dikkat isteyen incelikli söz ve anlamlar” şeklinde sözlük anlamı verilebilecek olan, terim olarak ise “kavranması, anlaşılması ve çözümlenmesi güç olan, dikkat isteyen, kapalı, incelikli, zarif, idrak etmek için keskin bir zekâ isteyen söz/anlam/ibare/şiir” anlamlarına gelen terkip.

Yazar: Zafer Topak

SAKÎLE VE SAKÎME

Arapça “sakîle” ve “sakîme” kelimelerinin “ve” bağlacıyla bir araya gelmesiyle oluşan “dinleyene/okuyana sıkıntı veren, ağır gelen, güzel ve hoş olmayan, çirkin, kaba, yakışıksız olduğu kadar aynı zamanda yanlış, kusurlu, bozuk, eksik, keyif vermeyen lafız/ibare/mana” anlamında kullanılan terim.

Yazar: Zafer Topak
logo-img