şiʿr-i mevʿızet-müşʿir
* "Mevʿizet" (nasihat, öğüt) ile "müşʿir" (bildiren, haber veren) kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan ve şiir için "nasihat veren" anlamında kullanılan terim.
“Mevʿizet” kelimesi sözlüklerde "öğüt" (Devellioğlu, 2005, s. 635); "va’z, nasihat, öğüt, pend; mevâiz-i müessire" (Sami, 2011, s. 1431) anlamlarıyla yer almıştır. "Müşʿir" ise "işʿâr eden, bildiren, haber veren" (Sami, 2011, s. 1352) anlamlarına gelmektedir. Bu iki kelime bir araya gelerek “öğüt veren, bildiren” anlamında kullanılmıştır.
Öğüt verme amacıyla yazılan ve öğretici yönü ön plana çıkan şiirler için kullanılan bir terimdir.
Latîfî Tezkiresi'nde hayatın geçiciliği üzerine yazılan bir şiir ile ilgili değerlendirmede, öğüt veren şiir bağlamında "mev‘ızet-müş‘ir" terimi kullanılmıştır (Canım, 2018, s. 324).
Bu terim Latîfî'nin Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ adlı eserinde bir kez geçmiştir.
Örnek 1:
Dünyâ-yı dûnuñ fenâsı bâbında bu şiʿr-i mevʿızet-müşʿir ne hoş vâkiʿ olmışdur (Canım, 2018, s. 324).
Canım, R. (hzl.) (2018). Latîfî-Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Erişim adresi: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-216998/latifi-tezkiretus-suara-ve-tabsiratun-nuzama.html
Devellioğlu, F. (2005). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
Şemseddin Sâmî. (2011). Kâmûs-ı Türkî. İstanbul: Kapı Yayınları.
