fesâhat, fesâhat-şi‘âr
* Sözün açık ve kusursuz olması anlamına gelen belagât terimi.
Arapça bir kelime olan fesâhat, açık seçik olma, havanın açık ve berrak olması, sütün yüzünü köpükten arınıp, saf ve halis olması anlamlarına gelir (Çuhadar, 1995, s. 423).
Sözün açık ve kusursuz olması anlamına gelen belagât terimidir (Çuhadar, 1995, s. 423).
Fesahat kelimesi tezkirelerde sözü güzel ve açık, anlaşılır söyleme anlamında kullanılmıştır.
Fesahat ifadesi Musrafa Câryullahzâde’nin Beyani Tezkiresi’nde 1, Sâdîk-i Kitabdâr’ın Mecmâ ‘ü’l-Havâs adlı eserinde 1 kere ve Sefkât Tezkiresinde 1 kere kullanılmıştır.
Örnek 1:
Belâgat u fesahatı kemâ-yenbagî ri’âyet olınup tarîk-ı müstakim üzre edâ olınduktan sonra mevzun (Sungurhan, 2017, s. 11).
Örnek 2:
O yüce belagat kaftanı ve o fesahat sahibi seçilmiş yüce kimselerin söz bostanının güzel söz söyleyen sevgilisi (Kuşoğlu, 2012, s. 502).
Örnek 3:
Seb’a-i Mu’allaka’dan beri fesahat sahipleri hünerlerini sergilerler (Kılıç, 2017, s. 12).
Çuhadar, M. (1995). Fesahat. İslâm Ansiklopedisi (Cilt 12, s. 422-423 içinde). İstanbul: TDV Yayınları.
Güneş, B. (2016). Belagat Terimlerinin Türkçe Karşılıkları: Fesahat ve İlgili Terimlere Önerilen Karşılıklar. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (56), s. 793-806.
Kılıç, F. (hzl.) (2017). Şefkat Tezkiresi (Tezkîre-i Şu’arâ-yı Şefkat-i Bagdâdî). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Erişim adresi: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194367/sefkat-tezkiresi-tezkire-i-suara-yi-sefkat-i-bagdadi.html
Kocabıyık, H. İ. (2022). Arap Dilinde İfadelerin Sanatlı Kullanımı: Fesâhat. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31), s. 1115-1128.
Kuşoğlu, O. (2012). Sâdîk-i Kitabdâr’ın Mecmâ ‘ü’l-Havâs Adlı Eseri (İnceleme-Metin-Dizin) (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul.
Sungurhan, A. (hzl.) (2017). Beyânî Tezkiresi (Tezkiretü’ş-şu’arâ). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Erişim adresi: https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194495/beyani-tezkiresi-tezkiretus-suara.html
